Publikacje i porady
Strona w przygotowaniu.
Prawo rodzinne
Uchylanie się od alimentów
Obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania i wychowania dziecka leży zasadniczo po stronie rodziców, co wynika wprost z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeśli któreś z rodziców nie wywiązuje się z tego obowiązku to można zastosować określone środki cywilnoprawne np. powództwo o alimenty. Często jednakże postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika bywa bezskuteczne względem osoby, która została zobowiązana do alimentów.
Oprócz cywilnoprawnego aspektu obowiązku alimentacyjnego, można wyróżnić jego karnoprawny aspekt, który przejawia się w art. 209 § 1 kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje, że ten kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Z powyższego wynika, że aby przypisać odpowiedzialność karną danej osobie w zakresie art. 209 § 1 kodeksu karnego, należy stwierdzić, iż przedmiotowe uchylanie się ma charakter uporczywy. A zatem musi więc zachodzić tutaj sytuacja, w której uchylanie się od obowiązku trwa przez określony czas np. 3 miesięcy oraz że zobowiązany swoim zachowaniem daje do zrozumienia, iż nie będzie realizował ciążącego na nim obowiązku.
W orzecznictwie podkreśla się, że dla stwierdzenia uporczywości decydujące znaczenie ma negatywny stosunek zobowiązanego do obowiązku opieki bądź też zła wola zobowiązanego. Nawet okoliczność pozostawania jako bezrobotny przez zobowiązanego nie zwalnia go automatycznie od odpowiedzialności karnej w zakresie uchylania się od obowiązku opieki, o ile ze względu na zdrowie i kwalifikacje mógłby on de facto podjąć pracę zarobkową.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.)
Zobowiązania
Przedawnienie roszczenia z orzeczenia sądowego
Termin przedawnienia roszczenia wynikającego z orzeczenia sądowego wynosi 10 lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się w takiej sytuacji od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia. Przy czym bieg przedawnienia ulega przerwaniu w szczególności wskutek złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Przerwanie biegu przedawnienia na skutek wszczętej egzekucji charakteryzuje się tym, że przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie egzekucyjne nie zostanie zakończone. Istotne jest także, że przerwanie biegu przedawnienia może nastąpić wielokrotnie, czyli każdy nowy wniosek o egzekucję wywołuje przerwanie biegu przedawnienia.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywiwlny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)
Podstawy prawne odpowiedzialności sprzedającego za wady rzeczy
W obecnym porządku prawnym w Polsce odpowiedzialność sprzedającego z tytułu wad, jakimi może być dotknięty przedmiot sprzedaży regulowana jest w dwóch aktach prawnych:
1) Kodeks cywilny,
2) Ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego
Do końca 2002 r. kwestię odpowiedzialności sprzedającego regulował jeden akt prawny, którym był Kodeks cywilny. Rozdzielenie odpowiedzialności sprzedającego na dwa akty prawne zostało podyktowane głównie potrzebą zapewnienia skuteczniejszej ochrony konsumentów, czyli takich osób, które nabywają rzecz w celu nie związanym z działalnością gospodarczą. Ustawę o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego stosuje się do sprzedaży dokonywanej przez przedsiębiorcę, czyli osobę prowadzącą działalność gospodarczą na rzecz osoby fizycznej, która nabywa daną rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą. Kupującego w tym przypadku możemy nazwać umownie konsumentem. Zaś sprzedającego przedsiębiorcą. Istotne jest również, że przepisy tej ustawy będą mieć zastosowanie, o ile sprzedającym jest przedsiębiorca, ale musi on dokonywać sprzedaży w ramach działalności swojego przedsiębiorstwa. Zatem gdyby sprzedający był przedsiębiorcą, ale daną rzecz sprzedawał poza zakresem swojego przedsiębiorstwa (np. swój prywatny samochód) to nie będą mieć zastosowanie przepisy ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. W pozostałych przypadkach zastosowanie mieć będą przepisy Kodeksu cywilnego w art. 556 do 576. Dotyczy to zatem w szczególności następujących sytuacji:
1) gdy w umowie sprzedaży po stronie kupującego i sprzedającego występują przedsiębiorcy działający w ramach swoich przedsiębiorstw,
2) gdy w umowie sprzedaży po stronie kupującego i sprzedającego występują konsumenci,
3) gdy sprzedającym jest konsument, 4) gdy sprzedającym jest przedsiębiorca, ale nie dokonujący sprzedaży w zakresie swojego przedsiębiorstwa, 5) gdy kupującym jest osoba fizyczna, która rzecz nabywa w celu związanym z działalnością zawodową lub gospodarczą Ustalenie tego, jakie przepisy należy stosować do odpowiedzialności za wady rzecz objętej przedmiotem sprzedaży, opiera się przede wszystkim na kryterium podmiotowym. A zatem konieczne jest każdorazowo w odniesieniu do każdej transakcji stwierdzenie, kto uczestniczył w umowie sprzedaży. Kryterium podmiotowe nie jest jednakże jedyną wskazówką pozwalającą ustalić podstawy prawne odpowiedzialności sprzedającego za wady rzeczy. Istnieje również kryterium przedmiotowe, w świetle którego należy zawsze ustalić, co stanowiło przedmiot sprzedaży. Ustawę o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego należy bowiem stosować tylko do rzeczy ruchomych. A zatem gdy przedmiotem sprzedaży będzie nieruchomość, zastosowanie mieć będą już przepisy Kodeksu cywilnego. Ponadto ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego nie stosuje się do: 1) sprzedaży energii elektrycznej, jak również do gazu i wody, chyba że są sprzedawane w ograniczonej ilości lub w określonej objętości, 2) sprzedaży egzekucyjnej oraz sprzedaży dokonywanej w postępowaniu upadłościowym albo innym postępowaniu sądowym. Nie ma natomiast żadnego znaczenia, czy rzecz objęta przedmiotem sprzedaży jest rzeczą nową czy używaną. Podsumowując, ustalenie reżimu odpowiedzialności sprzedającego powinno być rozpatrywane w sposób indywidualny na tle danego przypadku umowy sprzedaży. Należy zawsze stwierdzić, kto bierze udział w umowie sprzedaży (przedsiębiorca, konsument) oraz jaka rzecz (bądź prawo) jest objęta przedmiotem sprzedaży. Ustalenie podstaw prawnych odpowiedzialności sprzedającego ma poważne konsekwencje, ponieważ przepisy kodeksu cywilnego oraz przepisy ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego przewidują odmienne uprawnienia, z których może korzystać kupujący, jak również odmienne są terminy zastrzeżone dla uprawnień kupującego.
Podstawa Prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 z późn. zm.)